---
title: "कर बुझाउने मितिहरू नछुट्ने बनाउने"
source: https://www.lskhata.com/blog/kar-mitiharu-nachhutne-banaune
category: "Running a shop"
language: ne
published: 2026-09-20
reading_time: 6 min
---

# कर बुझाउने मितिहरू नछुट्ने बनाउने

_मिति छुट्नुको कारण प्रायः नियम थाहा नहुनु होइन — त्यो दिन अरू काममा बित्नु हो। यो त्यसैको उपाय हो।_

## In short
- यो लेख कर सल्लाह होइन। कुन कर, कति र कहिले — त्यो तपाईंको लेखापाल वा कर कार्यालयले भन्ने कुरा हो।
- मिति एक ठाउँमा लेखिनुपर्छ, र त्यो ठाउँ तपाईंको स्मरण होइन।
- कुन अवधि बुझाइयो कुन बाँकी छ भन्ने छुट्टै देखिनुपर्छ — मिति मात्र राख्दा त्यो थाहा हुँदैन।
- अभिलेख नियमित राख्नु नै मिति भ्याउने असली उपाय हो। ढिलाइको ठूलो कारण कागज खोज्नु हो।

**पहिले नै स्पष्ट: यो कर सल्लाह होइन.** तपाईंलाई कुन कर लाग्छ, कति दरमा, कुन मितिमा र कस्तो ढाँचामा — यी कुनै पनि प्रश्नको जवाफ यो लेखमा छैन, र हुनु पनि हुँदैन। ती तपाईंको व्यवसायको प्रकार, दर्ता र कारोबारमा भर पर्छन् र समयअनुसार फेरिन्छन्। आफ्नो लेखापाल वा कर कार्यालयसँग पक्का गर्नुहोस्। यहाँ भएको कुरा एउटै हो — मिति थाहा भएपछि त्यो कसरी नछुटाउने।

मिति छुट्नुको कारण सोध्दा धेरैजसो पसलेले नियम थाहा नभएको भन्दैनन्। भन्ने कुरा प्रायः उही हुन्छ — थाहा थियो, तर त्यो हप्ता व्यस्त भइयो, अनि सम्झँदा ढिलो भइसकेको थियो।

यो स्मरणको समस्या हो, ज्ञानको होइन। र स्मरणको समस्याको समाधान अझ राम्ररी सम्झने प्रयास होइन — सम्झनुपर्ने आवश्यकता नै हटाउनु हो।

_[Figure: मिति सम्झाउने काम एपको हो। दाखिला गर्ने काम होइन।]_

### तीन कुरा एक ठाउँमा

मिति नछुट्ने बनाउन तीन कुरा चाहिन्छ, र यी तीनै एउटै ठाउँमा हुनुपर्छ। छरिएको बेला — मिति फोनको रिमाइन्डरमा, कागज दराजमा, अवस्था दिमागमा — तीनैमध्ये कुनै एक हराउँछ र त्यही पर्याप्त हुन्छ।

- मिति — कहिले गर्नुपर्ने हो। यो लेखापालबाट आउने कुरा हो, अनुमानबाट होइन।
- अवस्था — कुन अवधिको काम सकियो, कुन बाँकी छ। मिति मात्र राख्दा यो थाहा हुँदैन, र त्यसैले 'गरिसकियो कि' भन्ने अन्योल रहन्छ।
- अभिलेख — त्यो अवधिको बिक्री, खरिद र खर्चको रेकर्ड, निकाल्न मिल्ने रूपमा।

खाता एपको कर क्यालेन्डरले पहिलो दुई राख्छ र तेस्रोका लागि अभिलेख निर्यात गर्न दिन्छ। यसले कुनै कागज भर्दैन र कहीँ पठाउँदैन — त्यो काम तपाईंको वा तपाईंको लेखापालको रहन्छ।

### ढिलाइको असली कारण

मिति सम्झेर पनि ढिलो हुनुको सबैभन्दा सामान्य कारण सम्झना होइन — कागज हो। मिति आउँछ, तर त्यो अवधिको बिक्रीको हिसाब जम्मा गर्न, बिलहरू खोज्न र खर्च टिप्न तीन दिन लाग्छ, र ती तीन दिन कहीँबाट निकाल्नुपर्छ।

त्यसैले मिति भ्याउने असली उपाय क्यालेन्डरमा छैन; दैनिक रेकर्डमा छ। जुन पसलमा हरेक बिल त्यही दिन दर्ता हुन्छ र हरेक खर्च त्यही बेला लेखिन्छ, त्यहाँ अवधिको अन्त्यमा गर्नुपर्ने काम जम्मा गर्ने होइन, निकाल्ने मात्र हो।

> मिति भ्याउने काम त्यो मिति आउनुभन्दा तीन महिनाअघि, दैनिक रेकर्डमा हुन्छ।

### लेखापाललाई सजिलो बनाउनुहोस्

धेरै पसलेको लेखापाल सम्बन्ध यस्तो हुन्छ: अवधिको अन्त्यमा एक झोला कागज पुर्‍याइन्छ र लेखापालले तीन हप्ता लगाएर त्यसलाई क्रमबद्ध पार्छन्। त्यो समय, र प्रायः त्यो शुल्क, कागज खोज्ने र मिलाउने काममा जान्छ — हिसाब गर्ने काममा होइन।

- अवधिको रेकर्ड निर्यात गरेर दिनुहोस्, कागजको थुप्रो होइन। खाता एपले CSV वा स्प्रेडसिटमा निकाल्न दिन्छ।
- बिलका फोटो कारोबारसँगै जोडिएका राख्नुहोस्, ताकि कुनै प्रविष्टिको प्रमाण खोज्दा उही ठाउँमा भेटियोस्।
- लेखापालले के-कस्तो ढाँचामा चाहन्छन् एक पटक सोध्नुहोस्, अनि हरेक अवधि त्यही दिनुहोस्।
- प्रश्न आउँदा तुरुन्तै जवाफ दिनुहोस्। अड्किएको प्रश्न नै ढिलाइको सबैभन्दा सामान्य कारण हो।

**जुन कुरा एपले गर्दैन.** एपले कुनै विवरण दाखिला गर्दैन, कुनै कार्यालयसँग जोडिँदैन, र तपाईंलाई कति कर लाग्छ भन्ने गणना गर्ने दाबी गर्दैन। यसले मिति राख्छ, अवस्था देखाउँछ र अभिलेख निकाल्न दिन्छ। बाँकी काम मानिसको हो, र त्यो मानिस तपाईंको लेखापाल हुनुपर्छ।

आज एउटै काम गर्नुहोस् — लेखापाललाई फोन गरेर आउँदो वर्षका मितिहरू सोध्नुहोस् र ती एकै ठाउँमा लेख्नुहोस्। त्यसपछि हरेक अवधिको अन्त्यमा गर्नुपर्ने काम खोज्ने होइन, निकाल्ने मात्र हुनेछ।

## Common questions

**मलाई कुन-कुन कर लाग्छ र कहिले बुझाउनुपर्छ?**

यो हामीले भन्ने कुरा होइन, र कसैले सामान्य रूपमा भन्न पनि मिल्दैन। यो तपाईंको व्यवसायको प्रकार, दर्ता र कारोबारमा भर पर्छ, र नियम फेरिइरहन्छन्। आफ्नो लेखापाल वा कर कार्यालयसँग पक्का गर्नुहोस्। यो लेख कुन मिति हो भन्दैन — मिति थाहा भएपछि त्यो कसरी नछुटाउने भन्ने मात्र भन्छ।

**एपले कर बुझाइदिन्छ?**

बुझाउँदैन, र त्यो दाबी कतै गरिएको छैन। खाता एपमा कर क्यालेन्डरमा मिति राख्न, कुन अवधिको काम बाँकी छ भन्ने अवस्था जनाउन र लेखापाललाई दिने गरी अभिलेख निर्यात गर्न मिल्छ। दाखिला गर्ने काम तपाईंको वा तपाईंको लेखापालको हो।

**नेपाली मूल्य अभिवृद्धि करको बिल बन्छ?**

एपमा नेपाली VAT समर्थन छ र बिल नेपाली रुपैयाँमा बन्छ। तर तपाईंलाई कुन ढाँचा चाहिन्छ, कर लाग्छ कि लाग्दैन र कति दरमा — यी सबै तपाईंको दर्ता र व्यवसायमा भर पर्ने कुरा हुन्, र ती लेखापालसँग नै पक्का गर्नुपर्छ।

**मिति छुट्यो भने के गर्ने?**

तुरुन्तै लेखापाललाई सम्पर्क गर्नुहोस्। ढिलाइको परिणाम अवस्थाअनुसार फरक हुन्छ र त्यो हामीले भन्न मिल्ने कुरा होइन — तर एउटा कुरा सबै अवस्थामा साँचो छ: थाहा पाएको दिन नै सोध्नु, पर्खनुभन्दा सधैँ राम्रो हुन्छ।