---
title: "धेरै बिक्ने र धेरै कमाउने उही होइन"
source: https://www.lskhata.com/blog/kun-saman-le-nafa-dinchha
category: "Stock & money"
language: ne
published: 2026-10-02
reading_time: 6 min
---

# धेरै बिक्ने र धेरै कमाउने उही होइन

_सबैभन्दा धेरै बिक्ने सामान प्रायः सबैभन्दा कम कमाउने हुन्छ। यो दुई सङ्ख्या सँगै नहेरेसम्म थाहा हुँदैन।_

## In short
- बिक्री र नाफा दुई फरक सूची हुन्। एउटा मात्र हेर्दा गलत सामानमा ध्यान जान्छ।
- प्रत्येक सामानको लागत मूल्य राख्नुहोस्। नराखे नाफाको कुनै सङ्ख्या नै बन्दैन।
- थोरै बिक्ने तर बढी मार्जिन भएको सामान प्रायः दराजको पछाडि हुन्छ। त्यो अगाडि सार्नु सबैभन्दा सस्तो सुधार हो।
- कम मार्जिनको सामान हटाउने होइन — त्यसैले ग्राहक ल्याउँछ। तर त्यो नाफाको स्रोत होइन भन्ने थाहा हुनुपर्छ।

कुन सामान राम्रो चल्छ भनेर सोध्दा हरेक पसलेले तुरुन्तै जवाफ दिन सक्छन्। कुन सामानले सबैभन्दा बढी कमाउँछ भनेर सोध्दा भने प्रायः केही समय लाग्छ — र दुई जवाफ धेरैजसो पटक फरक हुन्छन्।

यो कुनै कमजोरी होइन। दिनभरि काउन्टरमा देखिने कुरा भनेको के धेरै गयो भन्ने हो; कतिमा कति बच्यो भन्ने कुरा कहीँ देखिँदैन।

_[Figure: अग्लो स्तम्भ सधैँ नाफा होइन।]_

### दुई सूची, सँगै

यो कुरा बुझ्ने सबैभन्दा सजिलो तरिका आफ्नै पसलका दुई सूची छेउछेउ राखेर हेर्नु हो — सबैभन्दा धेरै बिक्ने दस सामान, र सबैभन्दा धेरै नाफा दिने दस सामान।

| सामान | महिनाको बिक्री | प्रति एकाइ नाफा | महिनाको नाफा |
| --- | --- | --- | --- |
| चामल | रु ८४,००० | रु ६ | रु ५,०४० |
| तेल | रु ४६,००० | रु १२ | रु ४,१४० |
| मसला | रु १८,००० | रु ३० | रु ७,२०० |
| सौन्दर्य सामग्री | रु १२,००० | रु ४५ | रु ५,४०० |

यो तालिका काल्पनिक हो र तपाईंका सङ्ख्या फरक हुनेछन्, तर ढाँचा प्रायः यही रहन्छ। बिक्रीको सूचीमा पहिलो नम्बरमा रहेको चामल नाफाको सूचीमा तेस्रो हुन्छ, र बिक्रीमा सबैभन्दा तल रहेको सामान नाफामा माथि आउँछ।

**लागत नराखी कुनै रिपोर्टले यो भन्न सक्दैन.** प्रत्येक सामानको लागत मूल्य नराखेसम्म नाफाको स्तम्भ बन्दैन — जुनसुकै एप चलाए पनि। यो एक पटकको काम हो र यसैले बाँकी सबै कुरा सम्भव बनाउँछ। लागत नभएको रिपोर्टले बिक्री मात्र भन्छ, र बिक्री नै त्यो सङ्ख्या हो जसले गलत बाटो देखाउँछ।

### कम मार्जिनको सामान किन राख्ने

यो लेखको निष्कर्ष 'कम नाफाको सामान हटाउनुहोस्' होइन, र त्यो गर्नु धेरै पसलका लागि आत्मघाती हुन्थ्यो।

चामल र तेल जस्ता सामानमा मार्जिन कम हुनुको कारण सबैलाई मूल्य थाहा हुनु हो। तर तिनैले ग्राहकलाई पसलसम्म ल्याउँछन्, र आएको ग्राहकले प्रायः अरू पनि किन्छ — जसमा मार्जिन राम्रो हुन्छ। ती सामान नाफाका लागि होइन, आवागमनका लागि हुन्।

खतरा हटाउनुमा होइन, भ्रममा छ: तिनैलाई नाफाको स्रोत ठान्नु, र त्यसैका आधारमा थप स्टक, थप ठाउँ र थप पैसा तिनैमा लगाउनु।

### थाहा भएपछि के गर्ने

1. **बढी नाफा दिने सामान अगाडि सार्नुहोस्** — यो सबैभन्दा सस्तो सुधार हो — कुनै लगानी लाग्दैन। जुन सामान आँखा अगाडि पर्छ त्यो बढी बिक्छ, र प्रायः बढी मार्जिन भएको सामान नै पछाडि हुन्छ।
2. **सँगै जाने सामान सँगै राख्नुहोस्** — कम मार्जिनको सामान किन्न आएको ग्राहकको बाटोमा बढी मार्जिनको सामान पर्नुपर्छ। यो चलाखी होइन — मानिसले जे देख्दैन, त्यो किन्दैन।
3. **छुट कहाँ दिने सोच्नुहोस्** — छ रुपैयाँ नाफा भएको सामानमा पाँच रुपैयाँ छुट दिनु भनेको लगभग निःशुल्क बेच्नु हो। छुटको ठाउँ मार्जिन भएको सामान हो।
4. **अड्किएको पैसा हेर्नुहोस्** — कुन सामानमा धेरै पैसा दराजमा बसेको छ र कति महिनामा बिक्छ। धेरै मार्जिन भए पनि वर्षमा दुई पटक बिक्ने सामानले पैसा अड्काउँछ।

> बिक्री के गयो भन्छ। नाफा के बच्यो भन्छ। पसल दोस्रोले चल्छ।

यो महिना एउटै काम गर्नुहोस् — आफ्ना बीस सबैभन्दा धेरै बिक्ने सामानको लागत मूल्य हाल्नुहोस्। अर्को महिना नाफाको सूची आफैँ बन्नेछ, र त्यसमा कम्तीमा दुई नाम यस्ता हुनेछन् जुन तपाईंले अपेक्षा गर्नुभएको थिएन।

## Common questions

**कुन सामानले नाफा दिन्छ कसरी थाहा पाउने?**

प्रत्येक सामानको लागत मूल्य र बिक्री मूल्य दुवै राखेपछि यो आफैँ देखिन्छ। खाता एपमा सामानअनुसार बिक्री रिपोर्ट र नाफा-नोक्सान दुवै छन्, त्यसैले कुन सामानले कति जोड्यो भन्ने हातले जोड्नुपर्दैन। लागत नराखेसम्म भने कुनै रिपोर्टले यो भन्न सक्दैन।

**कम नाफा दिने सामान हटाइदिने?**

प्रायः होइन। चामल, तेल, चिनी जस्ता सामानमा मार्जिन कम हुन्छ तर तिनैले ग्राहकलाई पसलसम्म ल्याउँछन्, र आएपछि उसले अरू पनि किन्छ। खतरा हटाउनुमा होइन — तिनलाई नाफाको स्रोत ठान्नुमा छ।

**मार्जिन र नाफा उही हो?**

होइन। मार्जिन प्रति एकाइको फरक हो; नाफा त्यो फरकलाई बिक्री सङ्ख्याले गुणा गरेपछि आउँछ। धेरै मार्जिन तर महिनामा दुई वटा बिक्ने सामानले थोरै मार्जिन तर दिनको बीस वटा बिक्ने सामानभन्दा कम कमाउन सक्छ। दुवै सँगै हेर्नुपर्ने कारण यही हो।

**लागत मूल्य फेरिइरहन्छ भने?**

फेरिन्छ, र त्यो सामान्य हो। नयाँ स्टक आउँदा लागत अद्यावधिक गर्नुहोस्। पूर्ण शुद्धता चाहिँदैन — गलत सामानमा ध्यान जानबाट जोगिन लगभग सही सङ्ख्या पनि पर्याप्त हुन्छ।