---
title: "માલ ખૂટે એ પહેલાં મંગાવવાનો નિયમ"
source: https://www.lskhata.com/blog/maal-khute-tena-pehla-mangavo
category: "Stock & money"
language: gu
published: 2026-08-16
reading_time: 6 min
---

# માલ ખૂટે એ પહેલાં મંગાવવાનો નિયમ

_જે દિવસે છાજલી ખાલી થાય એ દિવસે ઓર્ડર આપો તો મોડું થઈ ગયું. દરેક માલની એક હદ હોવી જોઈએ, જ્યાં પહોંચતાં જ ઓર્ડર જાય._

## In short
- ખાલી થવાનો દિવસ નહીં, એક હદ નક્કી કરો — ત્યાં પહોંચતાં જ ઓર્ડર.
- હદ બે વાત પર આધારિત છે: રોજ કેટલું વેચાય, અને માલ આવતાં કેટલા દિવસ લાગે.
- જે માલ સૌથી વધુ ચાલે એટલા માટે જ હદ નક્કી કરો તો મોટા ભાગનું કામ થઈ જાય.
- છાજલી ખાલી રહેવી એટલે માત્ર એક વેચાણ ગુમાવવું નહીં — ગ્રાહક બીજી દુકાન ઓળખી લે છે.

એક માલ ખૂટે ત્યારે શું થાય એ બધા જાણે છે — ગ્રાહક પાછો જાય છે. જે ઓછું જાણીતું છે એ છે કે એ ક્યાં જાય છે. એ બાજુની દુકાને જાય છે, અને ત્યાં જઈને જુએ છે કે જગ્યા ખરાબ નથી.

એક વેચાણ ગુમાવવું નાનું નુકસાન છે. એક નિયમિત ગ્રાહકને બીજી દુકાન ઓળખાવી દેવી એથી ઘણું મોટું છે.

_[Figure: રેખા જ નિર્ણય લે છે. ખાલી છાજલી જોઈને નિર્ણય લો ત્યારે સમય બચ્યો નથી.]_

### હદ એટલે શું

હદ એટલે એ જથ્થો, જ્યાં પહોંચતાં ઓર્ડર આપો તો માલ ખૂટે એ પહેલાં નવો માલ આવી જાય. એ શૂન્ય નથી, અને હોવો પણ ન જોઈએ — શૂન્ય એટલે પહેલેથી જ મોડું.

1. **રોજ કેટલું ચાલે એ જુઓ** — ગયા મહિનાનું વેચાણ જોઈને ભાગો. અંદાજથી નહીં — અંદાજ લગભગ હંમેશા ઓછો હોય છે.
2. **માલ આવતાં કેટલા દિવસ લાગે એ લખો** — ઓર્ડરના દિવસથી માલ હાથમાં આવવાના દિવસ સુધી. સપ્લાયર જે કહે એ નહીં, ખરેખર જેટલા લાગે એ.
3. **ગુણો, પછી થોડું ઉમેરો** — રોજનું વેચાણ × દિવસ. એમાં બે-ત્રણ દિવસનું વધારાનું, કારણ કે મોડું થાય છે.
4. **આંકડો લખી રાખો** — યાદ રાખવાની વસ્તુ નથી. એપમાં માલ સાથે લખો, જેથી કોઈ પણ જુએ તો સમજાય.

**તહેવાર પહેલાં હદ વધારો.** નવરાત્રિ પહેલાંના અઠવાડિયે રોજનું વેચાણ બમણું થાય તો હદ પણ બમણી થવી જોઈએ. આખા વર્ષે એક જ હદ રાખો તો બરાબર ભીડના સમયે જ છાજલી ખાલી થાય છે.

### કયા માલ પહેલાં

બધા માલનું મહત્ત્વ સરખું નથી. જે માલ રોજ ચાલે અને જે ન મળે તો ગ્રાહક બીજી દુકાને જાય, એ પહેલાં. જે માલ મહિને બે વાર ચાલે, એ ખૂટે તો કોઈ જતું નથી.

| માલનો પ્રકાર | હદ જોઈએ? | શા માટે |
| --- | --- | --- |
| રોજ ચાલે, બધા લે | ચોક્કસ | ન હોય તો ગ્રાહક જાય |
| રોજ ચાલે, ભાવ ઊંચો | ચોક્કસ | પૈસા પણ ફસાય, ગુમાવો તો પણ નુકસાન |
| ક્યારેક ચાલે | જરૂર નથી | નજરનો અંદાજ બસ છે |
| બગડી જાય | હદ ઓછી રાખો | વધુ રાખો તો ફેંકવું પડે |

### સપ્લાયર મોડું કરે તો

હદ નક્કી કરતી વખતે સપ્લાયરનું વચન નહીં, એની ટેવ પકડો. જે કહે બે દિવસમાં આપીશ પણ ચાર દિવસ લે, એના માટે ચાર દિવસનો હિસાબ કરો. આ ફરિયાદ નથી, હિસાબ છે.

જો એક સપ્લાયર નિયમિત મોડું કરે અને એના કારણે તમારે ઘણો વધુ માલ પકડી રાખવો પડે, તો એ મોડાની એક કિંમત છે — એ તમારા ફસાયેલા પૈસા. એ ખબર હોય તો બીજો સપ્લાયર શોધવાનો નિર્ણય સહેલો થઈ જાય છે.

## Common questions

**હદ કેટલી રાખવી એ કેવી રીતે ગણવું?**

રોજ સરેરાશ કેટલું વેચાય એને માલ આવતાં જેટલા દિવસ લાગે એનાથી ગુણો, અને એમાં થોડા દિવસનું વધારાનું ઉમેરો. રોજ દસ પેકેટ ચાલે અને માલ આવતાં ત્રણ દિવસ લાગે તો ત્રીસ પેકેટે ઓર્ડર આપવો જોઈએ — અને સલામતી માટે ચાળીસ રાખવા સારા, કારણ કે સપ્લાયર હંમેશા સમયસર આવતા નથી.

**બધા માલ માટે આ કરવું શક્ય છે?**

શક્ય નથી, અને જરૂર પણ નથી. મોટા ભાગની દુકાનોમાં થોડા માલમાંથી જ મોટા ભાગનું વેચાણ આવે છે. એ વીસ-ત્રીસ માલ માટે હદ નક્કી કરો. બાકીના માટે નજરનો અંદાજ બસ છે, કારણ કે એ ખૂટે તો નુકસાન પણ ઓછું છે.

**વધુ માલ ખરીદી રાખવામાં શું વાંધો?**

માલમાં પૈસા ફસાય છે. એક લાખનો માલ છાજલી પર બેઠો હોય એટલે એક લાખ તમારા હાથમાં નથી — ઉધાર ચૂકવી શકતા નથી, નવું કંઈ લાવી શકતા નથી. ઉપરથી જે માલ બગડે કે જૂનો થાય એનું નુકસાન અલગ. હદનો આખો મુદ્દો આ બેની વચ્ચેની જગ્યા શોધવાનો છે.