---
title: "माल संपण्याआधी कसे कळेल"
source: https://www.lskhata.com/blog/maal-sampnya-adhi-kalne
category: "Stock & money"
language: mr
published: 2026-08-20
reading_time: 6 min
---

# माल संपण्याआधी कसे कळेल

_"संपले" कळण्याचा सर्वात महागडा मार्ग म्हणजे ग्राहकाने विचारणे. योग्य वेळ ती आहे जेव्हा उरलेला माल पुरवठादार येईपर्यंत पुरेल._

## In short
- प्रत्येक चालणाऱ्या मालासाठी एक बिंदू ठरवा — ती संख्या जिथे पोहोचताच ऑर्डर जायला हवी, शून्यावर नाही.
- हा बिंदू दोन गोष्टींनी बनतो: रोज किती विकते, आणि पुरवठादाराला यायला किती दिवस लागतात.
- पुरवठादाराचा उशीर हिशोबात धरा. जो तीन दिवस म्हणतो आणि सहा घेतो, त्याच्यासाठी सहाच धरा.
- पूर्ण स्टॉकवर हे लावू नका. ज्या वीस-तीस गोष्टी निम्मी विक्री बनवतात, फक्त त्यांच्यावर.

दुकानात माल संपल्याचे साधारणपणे तीनपैकी एका मार्गाने कळते: ग्राहकाने मागितले आणि मिळाले नाही, एखादा डबा उचलताना हलका लागला, किंवा महिन्याच्या मोजणीत समोर आले. तिन्हींचा अर्थ एकच — कळले तेव्हा विक्री गेलेली होती.

यावर उपाय पूर्ण स्टॉक रोज मोजणे हा नाही. उपाय हा की काही निवडक गोष्टींसाठी आधीच एक संख्या ठरवून टाकावी, जिथे पोहोचताच ऑर्डर जाईल. शून्यावर नाही — त्याच्या खूप आधी.

_[Figure: बिंदू तिथे आहे जिथे उरलेला माल पुरवठादार येईपर्यंत पुरेल.]_

### बिंदू कसा ठरतो

यात फक्त दोन गोष्टी लागतात, आणि दोन्ही तुम्हाला आधीपासून माहीत आहेत — फक्त लिहिलेल्या नाहीत.

1. **रोजची सरासरी विक्री काढा** — गेल्या तीस दिवसांत जेवढे विकले ते तीसने भागा. फार अचूक असण्याची गरज नाही; "रोज साधारण चार" पुरेसे आहे.
2. **पुरवठादाराचे खरे दिवस मोजा** — तो जे म्हणतो ते नाही — गेल्या तीन वेळा खरोखर जेवढे लागले ते. हीच ती जागा जिथे बहुतेक हिशोब चुकतो.
3. **दोघांचा गुणाकार करा** — रोज चार आणि सहा दिवस म्हणजे चोवीस. म्हणजे चोवीस उरलेले असताना ऑर्डर गेलेली असायला हवी.
4. **दोन-तीन दिवसांचा राखीव जोडा** — गाडी उशिरा येते, माल कमी येतो, सण येतो. हा जोडलेला भाग त्या दिवसांसाठी आहे — तो फार मोठाही ठेवू नका, नाहीतर पैसे मालात अडकून राहतील.
5. **बिंदू लिहून ठेवा आणि तो पाळा** — बिंदूवर पोहोचणे म्हणजे ऑर्डर, त्या दिवशी गोदाम भरलेले वाटले तरी. ज्या दिवशी "अजून तर आहे" म्हणून पुढे ढकलले, त्याच दिवसापासून ही पद्धत काम करेनाशी होते.

| रोज विकते | पुरवठादाराचे दिवस | राखीव | बिंदू |
| --- | --- | --- | --- |
| २ | ४ दिवस | २ दिवस | १२ |
| ४ | ६ दिवस | २ दिवस | ३२ |
| १० | ३ दिवस | २ दिवस | ५० |
| १ | १० दिवस | ३ दिवस | १३ |

या तक्त्यात लक्ष देण्यासारखी गोष्ट ही की सर्वाधिक विकणाऱ्या वस्तूचा बिंदू सर्वात वर आहे, पण सर्वात दूरच्या पुरवठादाराच्या वस्तूचा बिंदूही तिच्या विक्रीच्या मानाने वरच आहे. दोन्हींची कारणे वेगळी आहेत आणि दोन्ही खरी आहेत.

**पुरवठादाराने सांगितलेले दिवस धरू नका.** प्रत्येक पुरवठादार आपला वेळ कमी सांगतो, आणि ते खोटे नसते — तो सर्वात चांगल्या दिवसाबद्दल बोलत असतो. तुमच्यासाठी तेच दिवस महत्त्वाचे आहेत जे गेल्या तीन वेळा खरोखर लागले. एकदा हे लिहून ठेवा, मग वर्षभर उपयोगी पडेल.

### कोणत्या गोष्टींवर लावायचे

ही पद्धत पूर्ण स्टॉकवर लावण्याची गोष्ट नाही. पाचशे गोष्टींसाठी बिंदू ठरवणे हे दोन दिवसांचे काम आहे आणि तिसऱ्या दिवशी ते सोडून दिले जाते.

- जी रोज विकते आणि संपल्यावर ग्राहक परत जातो — हीच सर्वात वर.
- ज्याचा पुरवठादार खूप दूरचा आहे किंवा महिन्यातून एकदाच येतो.
- जी सणात किंवा हंगामात अचानक जोरात चालते.
- जिची किंमत जास्त आहे आणि "पुन्हा मागवू" म्हणून पुढे ढकलणे महाग पडते.

यांखेरीज बाकीचा सगळा माल महिन्यातून एकदाच्या नजरेने चालतो. वीस गोष्टींचा बिंदू खरोखर काम करतो; पाचशे गोष्टींचा बिंदू फक्त कागदावर राहतो.

### जो माल खूप जास्त पडून आहे

हीच पद्धत उलट बाजूनेही उपयोगी पडते. एखाद्या वस्तूचा स्टॉक बिंदूच्या कितीतरी पट पडून असेल आणि ती हलत नसेल, तर तिथे तुमचे पैसे अडकले आहेत — आणि तेच पैसे रोज विकणाऱ्या मालात लागू शकले असते.

> रिकामा फळा विक्री घेऊन जातो. भरलेला फळा पैसे अडकवून ठेवतो. बिंदू या दोघांमधली रेषा आहे.

### या आठवड्यात काय करावे

तुमच्या दहा सर्वाधिक विकणाऱ्या गोष्टी घ्या. प्रत्येकीसाठी रोजची विक्री आणि पुरवठादाराचे खरे दिवस लिहा, आणि बिंदू काढून टाका. हे अर्ध्या तासाचे काम आहे.

पुढच्या महिन्यात तुम्हाला दिसेल की या दहांपैकी एकही संपली नाही. बाकीच्या मालावर हीच पद्धत तेव्हा वाढवा जेव्हा ती या दहांवर टिकून बसली असेल.

## Common questions

**पुन्हा मागवण्याचा बिंदू कसा काढावा?**

दोन आकडे लागतात — रोजची सरासरी विक्री, आणि पुरवठादाराला माल पोहोचवायला लागणारे दिवस. त्यांचा गुणाकार करा आणि त्यात काही दिवसांचा राखीव भाग जोडा. समजा एक वस्तू रोज चार नग विकते आणि पुरवठादार पाच दिवस घेतो — वीस नग लागतील, आणि दोन दिवसांचा राखीव धरून बिंदू अठ्ठावीसच्या आसपास बसेल. हा हिशोब अचूक नाही, पण शून्यावर जागे होण्यापेक्षा खूप चांगला आहे.

**प्रत्येक मालासाठी हे ठरवावे लागेल का?**

नाही, आणि ठरवूही नये. प्रत्येक दुकानात वीस ते तीस गोष्टी अशा असतात ज्या निम्म्याहून जास्त बिलांत येतात — याच त्या गोष्टी ज्या संपल्यावर ग्राहक परत जातो. बाकीच्या मालासाठी महिन्यातून एकदा नजर टाकणे पुरेसे आहे. सर्वांवर एकदम लावण्याचा प्रयत्न हेच कारण आहे ज्यामुळे माणसे ही पद्धत सोडून देतात.

**सणासुदीच्या दिवसांत हा बिंदू तोच राहील का?**

नाही. सणाच्या आठवड्यांत रोजची विक्री कितीतरी पटींनी वाढते, त्यामुळे तोच जुना बिंदू खूप उशिरा वाजेल. हंगाम सुरू होण्याआधी ज्या दहा-पंधरा गोष्टींची मागणी वाढणार आहे त्यांचा बिंदू वाढवा, आणि हंगाम संपल्यावर परत कमी करा — नाहीतर नंतर तोच माल पडून राहतो.

**अ‍ॅप स्वतः सांगेल का की माल कमी आहे?**

खाता अ‍ॅपमध्ये स्टॉक कमी झाल्यावर तो वेगळा मोजून दाखवला जातो, त्यामुळे यादीत शोधावा लागत नाही. पण बिंदू तुम्हालाच ठरवावा लागेल — कोणतेही अ‍ॅप हे जाणू शकत नाही की तुमचा पुरवठादार खरोखर किती दिवस घेतो, किंवा कोणती वस्तू संपल्यावर तुमचा ग्राहक शेजारच्या दुकानात जातो.