---
title: "વેચાણમાંથી ખરેખર શું બચે છે"
source: https://www.lskhata.com/blog/vechan-mathi-kharekhar-shu-bache
category: "Stock & money"
language: gu
published: 2026-08-18
reading_time: 6 min
---

# વેચાણમાંથી ખરેખર શું બચે છે

_દિવસના પચીસ હજારનું વેચાણ સાંભળવામાં સારું લાગે. પણ એમાંથી કેટલું તમારું, એ જુદો આંકડો છે — અને એ જ ખરો છે._

## In short
- વેચાણ અને નફો એક વસ્તુ નથી. વેચાણ વધારીને પણ નફો ઘટી શકે.
- દરેક માલની ખરીદ કિંમત લખી રાખો. ન હોય તો નફાનો હિસાબ થઈ જ ન શકે.
- જે માલ સૌથી વધુ વેચાય, એ સૌથી વધુ નફો આપતો નથી.
- મહિને એક વાર જુઓ કે કયા માલમાંથી કેટલું બચે છે. યાદી ઘણી વાર ચોંકાવે છે.

"આજે કેટલું વેચાણ થયું?" — દુકાનમાં આ સૌથી વધુ પુછાતો સવાલ છે, અને એનો જવાબ લગભગ કંઈ કહેતો નથી.

બે દુકાનો એક જ દિવસે પચીસ હજારનું વેચાણ કરી શકે. એકના હાથમાં ચાર હજાર બચે, બીજાના અઢારસો. બહારથી બંને દુકાનો સરખી ચાલતી લાગે છે.

_[Figure: ભાવ એક આંકડો નથી, બે ભાગ છે. મોટો ભાગ તમારો નથી.]_

### ત્રણ આંકડા, એક જ માલ

દરેક માલ સાથે ત્રણ આંકડા જોડાયેલા છે: તમે કેટલામાં ખરીદ્યું, કેટલામાં વેચો છો, અને ફરક કેટલો. પહેલો ન લખો તો ત્રીજો કાઢી શકાતો નથી.

**ખરીદ કિંમત બદલાય છે.** એ જ માલ ત્રણ મહિના પહેલાં જે ભાવે આવ્યો હતો, આજે એ ભાવે આવતો નથી. નવો જથ્થો આવે ત્યારે ખરીદ કિંમત નવેસરથી લખો, નહીં તો તમારા નફાનો હિસાબ ધીમે ધીમે ખોટો થઈ જાય છે — અને એ ખબર પડતી નથી.

### પૈસા ક્યાંથી આવે છે

મહિને એક વાર એક સાદી યાદી બનાવો — કયા માલમાંથી કુલ કેટલું બચ્યું. વેચાણનો જથ્થો નહીં, જે બચ્યું એનો હિસાબ.

| માલ | મહિનાનું વેચાણ | એક નંગે બચે | કુલ બચ્યું |
| --- | --- | --- | --- |
| ચોખા (૫ કિલો) | ૧૮૦ પેકેટ | ૧૨ રૂ. | ૨,૧૬૦ |
| સાબુ | ૪૨૦ નંગ | ૪ રૂ. | ૧,૬૮૦ |
| તેલ | ૯૦ બોટલ | ૩૫ રૂ. | ૩,૧૫૦ |
| બિસ્કિટ | ૬૧૦ પેકેટ | ૩ રૂ. | ૧,૮૩૦ |

અહીં સૌથી વધુ વેચાયું બિસ્કિટ, અને સૌથી વધુ પૈસા આવ્યા તેલમાંથી — જે એના સાતમા ભાગ જેટલું વેચાયું. આ યાદી ન બનાવો તો તમારું ધ્યાન બિસ્કિટ પર જ રહેત.

> શું વધુ વેચાય એ તમને ખબર પડે છે. શું વધુ બચાવે એ હિસાબ કર્યા વગર જાણી શકાતું નથી.

### આ હિસાબની બહાર શું છે

આ ફરક હજી તમારો નફો નથી. એમાંથી ભાડું, વીજળી, પગાર, આવવા-જવાનું — બધું જશે. એ કોઈ એક માલ સાથે જોડાયેલું નથી, એટલે એ અલગથી મહિનાના હિસાબમાં જોવું પડે.

તેમ છતાં આ પગલું પહેલાં જોઈએ. માલનો હિસાબ બરાબર ન હોય તો મહિનાનો હિસાબ કરીને પણ નફો ક્યાં જાય છે એ સમજાતું નથી.

## Common questions

**ખરીદ કિંમત ન લખીએ તો ન ચાલે?**

ચાલે, પણ ત્યારે તમે માત્ર જાણશો કે કેટલા પૈસા આવ્યા, કેટલા બચ્યા એ નહીં જાણો. બે દુકાનો સરખું વેચાણ કરીને તદ્દન જુદી હાલતમાં હોઈ શકે, માત્ર ખરીદ કિંમતના ફરકથી. ખરીદ કિંમત એ એક આંકડો છે જેના વગર બાકીનો બધો હિસાબ અંદાજ છે.

**વધુ વેચાતા માલમાં જ વધુ નફો હોય ને?**

ઘણી વાર નહીં. જે માલ બધા લે, એનો ભાવ બધા જાણે, એટલે એમાં નફો ઓછો રાખવો જ પડે. જે માલ ઓછો ચાલે એમાં ઘણી વાર વધુ બચે છે. મહિનાના અંતે જુઓ તો ઘણી વાર દેખાય કે સૌથી વધુ પૈસા એવા માલમાંથી આવ્યા જેના વિશે તમે ખાસ વિચાર્યું જ નહોતું.

**વટાવ આપીએ તો શું થાય?**

વટાવ સીધો તમારા ભાગમાંથી જાય છે, વેચાણના ભાગમાંથી નહીં. જે માલમાં તમારા સિત્તેર રૂપિયા બચે, એમાં પચાસનો વટાવ આપો તો તમારા વીસ બચ્યા — વટાવ ભાવનો એક હિસ્સો લાગે છે પણ ખરેખર એ તમારા નફાનો લગભગ આખો ભાગ છે.