उधारी देणे हा दुकानाचा भाग आहे. जो दुकानदार अजिबात उधारी देत नाही, तो आपले निम्मे नियमित ग्राहक शेजारच्या दुकानाला देऊन टाकतो. खरी अडचण उधारी देण्यात नाही — ती परत मागण्यात आहे, आणि तीसुद्धा यामुळे की बहुतेक दुकानांत मागण्याची ठरलेली पद्धतच नसते.
पद्धत ठरलेली नसली की वसुली मूडवर चालते. महिनोन्महिने काही बोलले जात नाही, मग एखाद्या दिवशी पैशाच्या ओढाताणीत थेट तगादा होतो. ग्राहकासाठी तो अचानक आलेला आरोप, तुमच्यासाठी तीन महिन्यांचा साचलेला राग. दोघेही आपापल्या जागी बरोबर, आणि नाते तिथेच बिघडते.
तीन टप्पे, प्रत्येकाचे वेगळे काम
- 1
दिवस ७ — फक्त माहिती
रक्कम आणि तारीख असलेला एक छोटा संदेश, कोणतीही मागणी न करता. "नमस्कार, ४ तारखेचे ₹१,२०० बाकी आहेत. धन्यवाद." एवढेच. बहुतेक पैसे याच टप्प्यावर येतात, कारण खरे कारण विसरणे असते, न देण्याचा हेतू नाही.
- 2
दिवस १५ — तारीख ठरवा
आता पैशाचा नाही, तारखेचा प्रश्न विचारा: "कधीपर्यंत जमेल?" यामुळे ग्राहक हो-नाही नाही, एक दिवस सांगण्यावर येतो. तो सांगेल ती तारीख खात्यात लिहून ठेवा — पुढच्या वेळी बोलणे त्याच तारखेपासून सुरू होईल.
- 3
दिवस ३० — समोरासमोर
तीस दिवसांनंतर संदेशाऐवजी भेट, आणि तीही एकांतात — इतर ग्राहकांसमोर कधीच नाही. इथे उद्दिष्ट पूर्ण रक्कम नाही, काही भाग आणि एक स्पष्ट योजना. आज अर्धे आणि पुढच्या आठवड्यात अर्धे, तारखेसह, काहीच न येण्यापेक्षा खूप बरे.
- 4
जे येईल ते तेव्हाच नोंदवा
जे काही येईल ते त्याच वेळी खात्यात चढवा आणि ग्राहकाला स्क्रीन दाखवा. जी रक्कम दोघांनी त्याच दिवशी बघितली, ती नंतर वादाचा विषय होत नाही.
एकूण नाही, वय बघा
| किती जुनी | अर्थ काय | काय करावे |
|---|---|---|
| ० – ३० दिवस | सामान्य व्यवहार | विशेष काही नाही, नोंद असावी |
| ३१ – ६० दिवस | विसरला आहे | तारीख ठरवून घ्या |
| ६१ – ९० दिवस | टाळतो आहे | समोरासमोर, काही भाग घ्या |
| ९० दिवसांवर | आपोआप येणार नाही | हप्ते ठरवा, नवी उधारी थांबवा |
लक्षात घ्या, सर्वात मोठी रक्कम बहुतेकदा सर्वात जुनी नसते. या दोन्ही गोष्टी एकत्र बघणे हीच ती जागा आहे जिथे बहुतेक दुकानदार चुकीच्या ग्राहकाला फोन करून बसतात.
खाता अॅपमध्ये प्रत्येक ग्राहकाची बाकी आणि तिची तारीख दोन्ही नोंदलेली असतात, त्यामुळे हे वाटप हाताने बेरीज न करता होते. तुम्ही अजून कागदाच्या खात्यावर असाल, तर एका कागदावर हेच चार खाने करा — पद्धत तीच, कष्ट थोडे जास्त.
नंबरशिवाय आठवण म्हणजे संघर्ष
हीच गोष्ट सर्वात जास्त सुटते. ग्राहकाचा फोन नंबर तुमच्याकडे नसेल तर आठवण करून देण्याचा एकच मार्ग उरतो — तो दुकानात येईपर्यंत थांबणे आणि तेव्हा सांगणे. म्हणजे प्रत्येक आठवण दुसऱ्या कोणासमोर, आणि नेमकी तेव्हा जेव्हा तो काहीतरी घ्यायला आला होता.
नंबर असेल तर तेच बोलणे एकांतात, साक्षीदाराशिवाय, आणि अशा वेळी होते जेव्हा तो खिसा बघू शकतो. म्हणून नंबर विचारण्याची सर्वात चांगली वेळ तीच आहे जेव्हा तुम्ही पहिल्यांदा उधारी नोंदवत आहात — तेव्हा कोणी नाही म्हणत नाही.
नंबर उधारीचा भाग आहे, ग्राहकाच्या माहितीचा नाही.
या आठवड्यात एवढेच करा: तुमच्या दहा सर्वात जुन्या बाकी निवडा, प्रत्येकाला तोच छोटा माहितीचा संदेश पाठवा, आणि जे उत्तर येईल ते तारखेसह नोंदवा. पुढच्या आठवड्यात तुमच्याकडे दोन गोष्टी असतील ज्या आज नाहीत — काही पैसे, आणि कोण उत्तर देतो व कोण देत नाही ही माहिती. दुसरी गोष्ट पहिलीपेक्षा जास्त उपयोगी पडेल.