दुकानात कर्मचाऱ्याच्या प्रवेशाचा निर्णय साधारणपणे एकाच प्रश्नावरून होतो — हा माणूस विश्वासाचा आहे की नाही. हा प्रश्न चुकीचा नाही, पण एकटा पुरेसा नाही, कारण जे नुकसान होते त्याचा मोठा भाग अप्रामाणिकपणातून नाही, चुकीतून होतो.
योग्य प्रश्न हा आहे: कोणते काम असे आहे की ते बदलल्यावर मागे कोणतीही खूण उरत नाही? बिल बनवणे खूण सोडते. किंमत बदलणे नोंदले जात असेल तर खूण सोडते. हिशोब मिटवणे हेच एकमेव काम आहे जे मागे काहीच ठेवत नाही — आणि तेच सर्वात वर ठेवायला हवे.
तीन वर्तुळे
कोणत्याही दुकानात प्रवेश तीन भागांत वाटता येतो, आणि ही वाटणी दुकानाच्या आकाराने बदलत नाही — फक्त प्रत्येक वर्तुळात किती माणसे आहेत तेवढेच बदलते.
| वर्तुळ | काय येते | कोणाकडे |
|---|---|---|
| रोजचे काम | बिल बनवणे, ग्राहक जोडणे, स्टॉक बघणे | प्रत्येक कर्मचारी |
| निर्णयाचे काम | किंमत बदलणे, सूट देणे, उधारी नोंदवणे | विश्वासातला माणूस, मर्यादेसह |
| इतिहास बदलणारे काम | बिल मिटवणे, जुना हिशोब दुरुस्त करणे, अहवाल बघणे | फक्त मालक |
खाता अॅपमध्ये कर्मचारी जोडताना एक तयार भूमिका निवडता येते आणि नंतर प्रत्येक परवानगी वेगवेगळी चालू किंवा बंद करता येते. म्हणजे सुरुवात तयार संचाने होते आणि तो आपल्या दुकानाप्रमाणे कमी-जास्त करता येतो — बहुतेक दुकानांसाठी हाच योग्य मार्गही आहे.
वेगळे लॉगिन का आवश्यक आहे
बऱ्याच दुकानांत एकच लॉगिन सर्वांकडे असते, कारण ते सोपे वाटते. याची किंमत त्या दिवशी मोजावी लागते ज्या दिवशी काही गडबड समोर येते — कारण तेव्हा नोंद सांगू शकत नाही की ती कोणी केली, आणि विचारणा सर्वांना करावी लागते. हाच तो क्षण जिथे चांगले कर्मचारी विनाकारण अपमानित होतात.
वेगळ्या लॉगिनचा हेतू पकडणे नाही, तर निर्दोष माणसाला वेगळे करता येणे आहे. ज्या दुकानात प्रत्येक बिलासोबत नाव नोंदलेले असते, तिथे एकाची चूक दुसऱ्याच्या माथी जात नाही.
वेगळे लॉगिन कर्मचाऱ्यावर लक्ष ठेवण्यासाठी नाही. ते यासाठी आहे की चूक दुसऱ्याच्या नावावर लिहिली जाऊ नये.
सूट आणि किंमत बदलण्याची मर्यादा
किंमत बदलण्याची परवानगी सर्वात विचारपूर्वक द्यायची गोष्ट आहे, कारण ती सर्वात कमी दिसतेही. दहा रुपयांची सूट कुणालाच मोठी वाटत नाही, पण दिवसातून तीस वेळा दिली तर ती महिन्याच्या नफ्याचा मोठा भाग असते.
- परवानगी देण्याआधी किती सूट चालेल हे ठरवा, आणि ती मर्यादा कर्मचाऱ्याला स्पष्ट सांगा.
- दिलेली सूट बिलावर दिसावी, वेगळी वजा करू नये. जी सूट बिलात नोंदलेली नाही, ती कोणत्याही अहवालात येणार नाही.
- महिन्यातून एकदा सुटीचा अहवाल बघून घ्या. हे कुणाला पकडण्यासाठी नाही — तुमचे दुकान खरोखर कोणत्या किमतीला विकते हे कळण्यासाठी आहे.
- एकाच कर्मचाऱ्याची सूट बाकीच्यांपेक्षा खूप जास्त असेल तर आधी बोला. बहुधा कारण हेच निघते की त्याला मर्यादा सांगितलीच गेली नव्हती.
जे काम मालकाकडेच राहावे
काही कामांसाठी दुसऱ्या कुणाकडे प्रवेश असण्याचे व्यावसायिक कारणच नाही. ती थांबवणे म्हणजे अविश्वास नव्हे; ते तिजोरीची किल्ली एकाच खिशात राहण्यासारखे आहे.
- बनलेले बिल मिटवणे किंवा त्याची रक्कम बदलणे.
- जुन्या तारखेचा हिशोब दुरुस्त करणे.
- उधारीची बाकी थेट कमी करणे, पैसे आल्याची नोंद न करता.
- इतर कर्मचाऱ्यांचा प्रवेश बदलणे.
काम सोडण्याच्या दिवशी
हेच पाऊल सर्वात जास्त विसरले जाते. कर्मचारी काम सोडतो, शेवटचा हिशोब होतो, हात मिळवून निरोप होतो — आणि त्याचे लॉगिन महिनोन्महिने उघडे राहते. यात वाईट हेतूची गरज नाही; आता दुसऱ्याच्या हातात असलेला एक फोन एवढेच पुरेसे आहे.
शेवटच्या दिवशीचा हिशोब करतानाच प्रवेश बंद करा, त्याच बोलण्यात. हे जितक्या सहजपणे केले जाईल तितकेच सहज वाटेलही — आणि पुढच्या माणसासाठी तीच दुकानाची पद्धत होईल.