खरेदीचा हिशोब बहुतेक दुकानांत एकाच ओळीचा असतो — "आज अमुककडून एवढ्याचा माल आला". ही ओळ बरोबर आहे, पण अपुरी आहे, आणि तिची किंमत त्या दिवशी मोजावी लागते ज्या दिवशी काहीतरी कमी निघते किंवा एखादी जुनी रक्कम आठवत नाही.
एक खरेदी खरे तर तीन वेगळ्या गोष्टी आहेत: काय मागवले, काय पोहोचले, आणि किती पैसे देणे बाकी आहेत. या तिन्ही एकमेकांतून काढता येत नाहीत, म्हणून तिन्ही वेगवेगळ्या नोंदवाव्या लागतात.
पहिला भाग — काय मागवले
हाच तो भाग जो सर्वात जास्त सुटतो, कारण तो सर्वात कमी आवश्यक वाटतो. ऑर्डर फोनवर दिली जाते, लक्षात ठेवली जाते, आणि माल आल्यावर तिची गरज संपली असे मानले जाते.
पण ज्या दिवशी पन्नासपैकी सेहेचाळीस पोती येतील, ती चार पोती तुम्हाला तेव्हाच दिसतील जेव्हा पन्नास कुठेतरी लिहिलेले असेल. लिहिलेले नसेल तर सेहेचाळीसच पूर्ण ऑर्डर वाटेल, आणि पुढच्या महिन्याचा हिशोब त्याच सेहेचाळीसवर बनेल.
दुसरा भाग — किती आले
मोजणी माल उतरतानाच व्हायला हवी, गाडीसमोर. हे गैरसोयीचे आहे, त्यात दहा मिनिटे जातात, आणि पुरवठादाराचा माणूस घाईत असतो. तरीही हीच एकमेव वेळ आहे जेव्हा कमतरता दुरुस्त होऊ शकते.
- पोती किंवा पेट्या मोजा, वजन नंतर बघा. संख्येवर वाद कमी होतो.
- तुटलेला किंवा खराब माल त्याच वेळी बाजूला ठेवा आणि तोही नोंदवा.
- जे कमी आहे ते पुरवठादाराच्या माणसाला दाखवून सांगा, गाडी जाण्याआधी.
- तुमची मोजणी लिहा — त्याच्या पावतीवरून उतरवू नका. दोन्ही वेगळ्या गोष्टी आहेत.
तिसरा भाग — किती देणे बाकी
हा भाग उधारी वसुलीच्या उलटा आहे, आणि गंमत अशी की जो दुकानदार आपल्या ग्राहकांची बाकी रोज बघतो, तोच आपल्या पुरवठादाराची बाकी बहुधा आठवणीवर सोडतो.
| काय बघायचे | का | किती वेळा |
|---|---|---|
| प्रत्येक पुरवठादाराची वेगळी बाकी | एकूण रक्कम कुठेच उपयोगी पडत नाही | दर आठवड्याला |
| कोणती रक्कम सर्वात जुनी आहे | जुनी बाकी नात्यावर परिणाम करते | दर आठवड्याला |
| या महिन्यात किती द्यायचे आहे | पैशांची जुळवाजुळव आधी व्हावी | महिन्याच्या सुरुवातीला |
| कुठे दोनदा तर दिले नाही | घाईत हे होते | महिन्याअखेर |
शेवटची ओळ हलक्यात घेऊ नका. ज्या दुकानांत पैसे कधी रोखीने, कधी फोनने आणि कधी दुसऱ्याच्या हाताने जातात, तिथे एकच रक्कम दोनदा जाणे असामान्य नाही — आणि पुरवठादार नेहमी सांगतोच असेही नाही.
हिशोब जुळत नसेल तेव्हा
पुरवठादाराशी हिशोबाचा वाद जवळजवळ नेहमी एकाच कारणाने होतो: दोन्ही बाजूंच्या नोंदी वेगळ्या आहेत आणि दोघेही आपापल्या नोंदीनुसार बरोबर आहेत. यावर उपाय वाद नाही, तारखेनुसार जुळवणी आहे.
एका कागदावर तुमच्या बाजूची सगळी खरेदी आणि सगळी देणी तारखेनुसार लिहा, आणि त्याच्याशी त्यांचा हिशोब जुळवा. नऊपैकी आठ वेळा फरक एकाच नोंदीचा निघतो — एक दिलेली रक्कम जी त्यांच्याकडे चढली नाही, किंवा एक माल जो तुमच्याकडे चढला नाही.
पुरवठादाराशी हिशोब तारखेवर जुळतो, आठवणीवर नाही.
एक छोटी सुरुवात
पुढची मालाची गाडी आल्यावर एवढेच करा: ऑर्डर देताना ती लिहून ठेवा, माल उतरताना मोजून लिहा, आणि पैसे देताना ते नोंदवा. तीन ठिकाणी, तीन ओळी.
तीन महिन्यांनी तुमच्याकडे प्रत्येक पुरवठादाराची स्वच्छ नोंद असेल — कोण पूर्ण माल पाठवतो, कोण नेहमी कमी पाठवतो, आणि कोणाशी हिशोबात सर्वात जास्त वेळ जातो. ही माहिती किमतीपेक्षा कमी मौल्यवान नाही.