पसलको उधारो चर्चामा प्रायः एकतर्फी हुन्छ — ग्राहकले तपाईंलाई कति तिर्न बाँकी छ। तर धेरै पसलमा त्यत्तिकै ठूलो, र प्रायः कम व्यवस्थित, अर्को हिसाब हुन्छ: तपाईंले सप्लायरलाई कति तिर्न बाँकी छ।
यो हिसाब बिग्रिनुको कारण बेइमानी होइन। कारण यो हो कि यहाँ तीन फरक सङ्ख्या हुन्छन् र तिनलाई प्रायः एउटै ठानिन्छ।
तीन सङ्ख्या, तीन फरक अर्थ
- अर्डर गरेको — के आउनुपर्ने हो। यो नलेखिए कम आएको कहिल्यै थाहा हुँदैन।
- आइपुगेको — दराजमा साँच्चै के छ। यही मात्र स्टक हो।
- आउन बाँकी — सप्लायरसँग अझै सोध्नुपर्ने। यो स्टक होइन, ऋण पनि होइन।
- तिर्न बाँकी — पैसाको कुरा, र माथिका कुनैसँग बराबर हुनुपर्दैन। अग्रिम तिरिएको हुन सक्छ, वा सबै उधारोमा आएको हुन सक्छ।
अन्तिम दुई बीचको भिन्नता नै सबैभन्दा बढी विवादको जड हुन्छ। सप्लायर भन्छ बाह्र हजार बाँकी छ, तपाईं भन्नुहुन्छ आठ — र प्रायः दुवै आ-आफ्नो हिसाबमा सही हुनुहुन्छ, किनभने एक जनाले नआएको सामानलाई गनेको हुन्छ र अर्कोले गनेको हुँदैन।
सामान आउँदै गन्नुहोस्
यो एउटा बानीले पछिका आधा विवाद हटाउँछ। सामान गाडीबाट झर्दै गर्दा गन्नुहोस्, बिलसँग भिडाउनुहोस्, अनि मात्र दराजमा राख्नुहोस्।
व्यस्त बिहान यो असम्भव लाग्छ र प्रायः 'पछि गन्छु' भनिन्छ। तर पछि गनेको सङ्ख्याले केही प्रमाणित गर्दैन — सामान दराजमा मिसिइसक्यो, केही बिकिसक्यो, र कम आएको थियो कि पछि हरायो भन्ने अब भन्न सकिँदैन।
कागज हातमै हुँदा राख्नुहोस्
सप्लायरको बिल पसलमा सबैभन्दा छिटो हराउने कागज हो। यो कुनै अनुशासनको कमी होइन — त्यो कागज हातमा हुँदा तपाईं अरू केही गर्दै हुनुहुन्छ, र त्यसलाई राख्ने ठाउँ प्रायः 'अहिलेलाई यहीँ' हुन्छ।
फोटो खिच्न चार सेकेन्ड लाग्छ र त्यो कागज हातमा हुँदा मात्र सम्भव हुन्छ। छ हप्तापछि त्यो कागज खोज्नु लगभग असम्भव हुन्छ, र त्यही बेला चाहिन्छ पनि।
सङ्ख्या मात्र लेखिएको भए त्यो दाबी हो। बिल जोडिएको भए त्यो रेकर्ड हो।
भुक्तानीलाई अर्डरसँग जोड्नुहोस्
पैसा तिर्दा कुन अर्डरको हो भनेर जनाउनुहोस्। यो सानो कुरा जस्तो लाग्छ तर तीन-चार अर्डर चलिरहेको सप्लायरसँग यही एउटा कुराले हिसाब सफा राख्छ।
नजोडिएको भुक्तानी 'खातामा' मात्र बस्छ, र त्यसपछि कुन बिल तिरियो कुन तिरिएन भन्ने दुवैतिर फरक-फरक बुझाइ बन्छ। खाता एपमा पार्टीको लेजरमा हरेक कारोबार मितिसहित रहन्छ, त्यसैले भिडाउने काम पछि पन्ना पल्टाएर होइन, एउटै सूचीमा हुन्छ।
महिनामा एक पटक भिडाउनुहोस्
जति राम्रो रेकर्ड राखे पनि सप्लायरसँग महिनामा एक पटक हिसाब भिडाउनु राम्रो हुन्छ। यो अविश्वास होइन — दुवैतिर मानिसले लेख्ने हो, र दुई महिनाको फरकभन्दा एक महिनाको फरक खोज्न सजिलो हुन्छ।
भिडाउँदा सुरुमै एउटा प्रश्न सोध्नुहोस्: तपाईंको सङ्ख्यामा नआएको सामान गनिएको छ कि छैन। दस पटकमा सात पटक फरकको कारण त्यहीँ हुन्छ।