उधारो दिनु पसलको हिस्सा हो। जसले पटक्कै उधारो दिँदैन, उसले आफ्ना आधा नियमित ग्राहक छेउको पसललाई दिन्छ। साँचो समस्या उधारो दिनुमा छैन — फिर्ता माग्नुमा छ, र त्यो पनि यसैले कि धेरैजसो पसलमा माग्ने कुनै तय तरिका नै हुँदैन।
तरिका तय नहुँदा उठाउने काम मुडमा चल्छ। महिनौँ केही भनिँदैन, अनि कुनै दिन पैसाको खाँचो परेपछि सीधै तगादा हुन्छ। ग्राहकका लागि त्यो अचानक आएको आरोप हो, तपाईंका लागि तीन महिनाको जम्मा भएको रिस। दुवै आ-आफ्नो ठाउँमा ठीक छन्, र सम्बन्ध त्यहीँ बिग्रिन्छ।
जम्मा होइन, उमेर हेर्नुहोस्
"जम्मा उधारो रु ७२,०००" एउटा सङ्ख्या हो, र यसले तपाईंलाई केही भन्दैन। उही रकम उमेरअनुसार बाँडियो भने त्यसले भन्न थाल्छ — कुन पैसा सामान्य कारोबार हो र कुन पैसा अब आफैँ आउँदैन।
| कति पुरानो | के अर्थ | के गर्ने |
|---|---|---|
| ० – ३० दिन | सामान्य कारोबार | केही विशेष होइन, दर्ता भए पुग्छ |
| ३१ – ६० दिन | बिर्सेको छ | भुक्तानीको मिति निश्चित गराउने |
| ६१ – ९० दिन | पन्छाइरहेको छ | आमनेसामने, केही अंश लिने |
| ९० दिनभन्दा माथि | आफैँ आउँदैन | किस्ता बाँध्ने, नयाँ उधारो रोक्ने |
यहाँ ध्यान दिनुपर्ने कुरा यो हो कि सबैभन्दा ठूलो रकम प्रायः सबैभन्दा पुरानो हुँदैन। दुवैलाई एकैसाथ हेर्नु नै त्यो ठाउँ हो जहाँ धेरै पसले गलत ग्राहकलाई फोन गरिदिन्छन्।
तीन खुड्किला, फरक-फरक काम
- 1
दिन ७ — जानकारी मात्र
रकम र मिति भएको सानो सन्देश, कुनै माग नराखी। "नमस्ते, ४ भदौको रु १,२०० बाँकी छ। धन्यवाद।" यत्ति। धेरैजसो पैसा यही खुड्किलामै आउँछ, किनभने वास्तविक कारण बिर्सनु हो, नदिने नियत होइन।
- 2
दिन १५ — मिति निश्चित गर्ने
अब पैसाको होइन, मितिको प्रश्न सोध्नुहोस्: "कहिलेसम्म मिल्छ?" यसले ग्राहकलाई हो/होइनमा होइन, एउटा दिन भन्नमा ल्याउँछ। उसले भनेको मिति खातामै टिपिदिनुहोस् — अर्को पटकको कुरा त्यही मितिबाट सुरु हुन्छ।
- 3
दिन ३० — आमनेसामने
तीस दिनपछि सन्देशको साटो भेटघाट, र त्यो पनि एकान्तमा — अरू ग्राहकका अगाडि कहिल्यै होइन। यहाँ उद्देश्य पूरै रकम होइन, कुनै अंश र एउटा स्पष्ट योजना हो। आज आधा र अर्को हप्ता आधा, मितिसहित, केही नआउनुभन्दा धेरै राम्रो हो।
- 4
आएको त्यही बेला दर्ता गर्ने
जति आयो, त्यति त्यही बेला खातामा चढाउनुहोस् र ग्राहकलाई स्क्रिन देखाइदिनुहोस्। जुन रकम दुवैले त्यही दिन हेरे, त्यो पछि विवादको विषय बन्दैन।
नम्बर नभए सम्झाउनु टकराव हो
यो कुरा सबैभन्दा बढी छुट्छ। ग्राहकको फोन नम्बर तपाईंसँग छैन भने सम्झाउने एउटै उपाय बाँकी रहन्छ — ऊ पसलमा आउने कुर्ने र त्यही बेला भन्ने। अर्थात् हरेक सम्झना अरू कसैको अगाडि, र त्यही बेला जब ऊ केही किन्न आएको थियो।
नम्बर भएपछि उही कुरा एकान्तमा, साक्षीविना, र त्यस्तो बेला हुन्छ जब उसले खल्ती हेर्न सक्छ। त्यसैले नम्बर सोध्ने सबैभन्दा राम्रो घडी त्यही हो जब तपाईं पहिलो पटक उधारो दर्ता गर्दै हुनुहुन्छ — त्यस बेला कसैले मान्दैन भन्दैन।
नम्बर उधारोको हिस्सा हो, ग्राहकको विवरणको होइन।
जे गर्नु हुँदैन
- अरू ग्राहकका अगाडि तगादा गर्नु। यसले पैसा आउने सम्भावना बढाउँदैन, ग्राहक छुट्ने निश्चित गर्छ।
- मितिविना "चाँडै दिनुहोस्" भन्नु। जुन कुरामा मिति छैन, त्यसलाई पन्छाउन कुनै मूल्य तिर्नुपर्दैन।
- पुरानो बाँकी रहँदै नयाँ उधारो थप्दै जानु। रकम जति ठूलो हुन्छ, ग्राहकलाई पनि सामना गर्न त्यति गाह्रो हुन्छ।
- हरेक ग्राहकसँग फरक नियम राख्नु। जुन दिन ग्राहकलाई आफूसँग फरक व्यवहार भएको लाग्छ, कुरा रकमबाट सरेर इज्जतमा पुग्छ।
यही हप्ता सानो सुरुवात
सबै कुरा एकै दिन बदल्नुपर्दैन। यो हप्ता यत्ति गर्नुहोस्: आफ्ना दस सबैभन्दा पुराना बाँकी छान्नुहोस्, हरेकलाई त्यही सानो जानकारीमूलक सन्देश पठाउनुहोस्, र जे जवाफ आउँछ त्यसलाई मितिसहित दर्ता गर्नुहोस्।
अर्को हप्ता तपाईंसँग दुइटा कुरा हुनेछन् जुन आज छैनन् — केही पैसा, र कसले जवाफ दिन्छ कसले दिँदैन भन्ने जानकारी। दोस्रो कुरा पहिलोभन्दा धेरै काम लाग्नेछ।