દસ વર્ષ પહેલાં દુકાનનો હિસાબ સહેલો હતો — જે વેચાયું એ ગલ્લામાં છે. હવે વેચાણનું અડધું ફોનમાં આવે છે, અને ગલ્લો ગણીને દિવસનો હિસાબ થતો નથી.
એથી જે સમસ્યા થાય છે એ પૈસા ગુમાવવાની નથી, ગૂંચવણની છે. દિવસના અંતે ગલ્લો ગણીને લાગે છે કે વેચાણ ઓછું થયું, જ્યારે થયું નથી — પૈસા બીજા રસ્તે આવ્યા છે.
બિલ વખતે જ લખો
પૈસા કઈ રીતે આવ્યા એ બિલ બનાવતી વખતે જ લખવું સૌથી સહેલું છે, કારણ કે ત્યારે તમને ખબર છે. દિવસના અંતે ચાળીસ બિલમાંથી કયું રોકડ હતું એ કોઈ યાદ રાખી શકતું નથી.
- રોકડ — ગલ્લામાં આવ્યા, દિવસની ગણતરીમાં રહેશે.
- ઓનલાઇન — બેંકમાં આવ્યા, ગલ્લામાં નથી.
- ઉધાર — હજી ક્યાંય આવ્યા નથી, ગ્રાહકના ખાતામાં ગયા.
આ ત્રણ ભાગ બસ છે. એથી વધુ ભાગ કરો તો બિલ બનાવવામાં સમય લાગે, અને ભીડના સમયે એ જ કામ બંધ કરાવે છે.
નોટિફિકેશન હિસાબ નથી
ફોનમાં પૈસા આવ્યાનો સંદેશો આવે એટલે ઘણા માની લે છે કે કામ પૂરું. પણ એ સંદેશો માત્ર કહે છે કે પૈસા આવ્યા — કોના તરફથી, કયા બિલ માટે, આખા કે થોડા, એ કહેતો નથી.
મહિનાના અંતે શું જોવું
મહિનાના અંતે જુઓ કે કુલ વેચાણનો કેટલો ભાગ કયા રસ્તે આવ્યો. આ ભાગ ધીમે ધીમે બદલાય છે, અને એ જાણવું કામનું છે — જો ઓનલાઇન વધતું જાય, તો ગલ્લામાં ઓછી રોકડ રાખો તોય ચાલે, અને છૂટાની માથાકૂટ પણ ઘટે.