વેચાણમાંથી ખરેખર શું બચે છે

"આજે કેટલું વેચાણ થયું?" — દુકાનમાં આ સૌથી વધુ પુછાતો સવાલ છે, અને એનો જવાબ લગભગ કંઈ કહેતો નથી.

બે દુકાનો એક જ દિવસે પચીસ હજારનું વેચાણ કરી શકે. એકના હાથમાં ચાર હજાર બચે, બીજાના અઢારસો. બહારથી બંને દુકાનો સરખી ચાલતી લાગે છે.

ત્રણ આંકડા, એક જ માલ

દરેક માલ સાથે ત્રણ આંકડા જોડાયેલા છે: તમે કેટલામાં ખરીદ્યું, કેટલામાં વેચો છો, અને ફરક કેટલો. પહેલો ન લખો તો ત્રીજો કાઢી શકાતો નથી.

પૈસા ક્યાંથી આવે છે

મહિને એક વાર એક સાદી યાદી બનાવો — કયા માલમાંથી કુલ કેટલું બચ્યું. વેચાણનો જથ્થો નહીં, જે બચ્યું એનો હિસાબ.

અહીં સૌથી વધુ વેચાયું બિસ્કિટ, અને સૌથી વધુ પૈસા આવ્યા તેલમાંથી — જે એના સાતમા ભાગ જેટલું વેચાયું. આ યાદી ન બનાવો તો તમારું ધ્યાન બિસ્કિટ પર જ રહેત.

શું વધુ વેચાય એ તમને ખબર પડે છે. શું વધુ બચાવે એ હિસાબ કર્યા વગર જાણી શકાતું નથી.

આ હિસાબની બહાર શું છે

આ ફરક હજી તમારો નફો નથી. એમાંથી ભાડું, વીજળી, પગાર, આવવા-જવાનું — બધું જશે. એ કોઈ એક માલ સાથે જોડાયેલું નથી, એટલે એ અલગથી મહિનાના હિસાબમાં જોવું પડે.

તેમ છતાં આ પગલું પહેલાં જોઈએ. માલનો હિસાબ બરાબર ન હોય તો મહિનાનો હિસાબ કરીને પણ નફો ક્યાં જાય છે એ સમજાતું નથી.