એક માલ ખૂટે ત્યારે શું થાય એ બધા જાણે છે — ગ્રાહક પાછો જાય છે. જે ઓછું જાણીતું છે એ છે કે એ ક્યાં જાય છે. એ બાજુની દુકાને જાય છે, અને ત્યાં જઈને જુએ છે કે જગ્યા ખરાબ નથી.
એક વેચાણ ગુમાવવું નાનું નુકસાન છે. એક નિયમિત ગ્રાહકને બીજી દુકાન ઓળખાવી દેવી એથી ઘણું મોટું છે.
હદ એટલે શું
હદ એટલે એ જથ્થો, જ્યાં પહોંચતાં ઓર્ડર આપો તો માલ ખૂટે એ પહેલાં નવો માલ આવી જાય. એ શૂન્ય નથી, અને હોવો પણ ન જોઈએ — શૂન્ય એટલે પહેલેથી જ મોડું.
- 1
રોજ કેટલું ચાલે એ જુઓ
ગયા મહિનાનું વેચાણ જોઈને ભાગો. અંદાજથી નહીં — અંદાજ લગભગ હંમેશા ઓછો હોય છે.
- 2
માલ આવતાં કેટલા દિવસ લાગે એ લખો
ઓર્ડરના દિવસથી માલ હાથમાં આવવાના દિવસ સુધી. સપ્લાયર જે કહે એ નહીં, ખરેખર જેટલા લાગે એ.
- 3
ગુણો, પછી થોડું ઉમેરો
રોજનું વેચાણ × દિવસ. એમાં બે-ત્રણ દિવસનું વધારાનું, કારણ કે મોડું થાય છે.
- 4
આંકડો લખી રાખો
યાદ રાખવાની વસ્તુ નથી. એપમાં માલ સાથે લખો, જેથી કોઈ પણ જુએ તો સમજાય.
કયા માલ પહેલાં
બધા માલનું મહત્ત્વ સરખું નથી. જે માલ રોજ ચાલે અને જે ન મળે તો ગ્રાહક બીજી દુકાને જાય, એ પહેલાં. જે માલ મહિને બે વાર ચાલે, એ ખૂટે તો કોઈ જતું નથી.
| માલનો પ્રકાર | હદ જોઈએ? | શા માટે |
|---|---|---|
| રોજ ચાલે, બધા લે | ચોક્કસ | ન હોય તો ગ્રાહક જાય |
| રોજ ચાલે, ભાવ ઊંચો | ચોક્કસ | પૈસા પણ ફસાય, ગુમાવો તો પણ નુકસાન |
| ક્યારેક ચાલે | જરૂર નથી | નજરનો અંદાજ બસ છે |
| બગડી જાય | હદ ઓછી રાખો | વધુ રાખો તો ફેંકવું પડે |
સપ્લાયર મોડું કરે તો
હદ નક્કી કરતી વખતે સપ્લાયરનું વચન નહીં, એની ટેવ પકડો. જે કહે બે દિવસમાં આપીશ પણ ચાર દિવસ લે, એના માટે ચાર દિવસનો હિસાબ કરો. આ ફરિયાદ નથી, હિસાબ છે.
જો એક સપ્લાયર નિયમિત મોડું કરે અને એના કારણે તમારે ઘણો વધુ માલ પકડી રાખવો પડે, તો એ મોડાની એક કિંમત છે — એ તમારા ફસાયેલા પૈસા. એ ખબર હોય તો બીજો સપ્લાયર શોધવાનો નિર્ણય સહેલો થઈ જાય છે.