મોટા ભાગના દુકાનદારો બાકીની યાદી મોટીથી નાની ગોઠવીને જુએ છે. સૌથી ઉપર જેનું નામ, એને જ પહેલાં ફોન થાય છે. આ સ્વાભાવિક લાગે છે, અને આ જ ખોટી જગ્યાએ સમય આપવાની સૌથી સામાન્ય રીત છે.
કારણ કે મોટી બાકી સામાન્ય રીતે નવી હોય છે. જે ગ્રાહકે ગયા અઠવાડિયે પાંચ હજારનો માલ લીધો, એનું નામ યાદીમાં ટોચે હશે — પણ એ પૈસા આમેય આપશે, કારણ કે એને પ્રસંગ યાદ છે અને એની આવ-જા ચાલુ છે.
ત્રણ ભાગ, એથી વધુ નહીં
હિસાબનીશો ઉધારને ઘણા ભાગમાં વહેંચે છે. દુકાન માટે ત્રણ બસ છે, કારણ કે ત્રણથી વધુ ભાગ થાય તો તમે એ જોશો જ નહીં.
- આ અઠવાડિયું — કંઈ કરવાનું નથી, સામાન્ય છે.
- આ મહિનો — એક હળવી યાદ બસ છે.
- એથી જૂનું — તમારો સમય અહીં જ જવો જોઈએ.
ત્રીજો ભાગ લગભગ હંમેશા રકમમાં સૌથી નાનો હોય છે. એ જ કારણ છે કે એ આટલા વખતથી અવગણાયો છે.
જૂના પૈસા શા માટે જાય છે
પૈસા એકદમ જતા નથી, ધીમે ધીમે જાય છે. પહેલાં ગ્રાહક પ્રસંગ ભૂલે છે — શું લીધું હતું, કેટલું હતું. પછી એ દુકાને આવવાનું ઘટાડે છે, કારણ કે બાકી હોય ત્યારે આવવામાં સંકોચ થાય. પછી એ બીજી દુકાને જવા લાગે છે. છેવટે તમે પૈસા પણ ગુમાવો છો અને ગ્રાહક પણ.
જૂનું ઉધાર માત્ર પૈસા નથી, એક ગ્રાહક પણ છે.
અઠવાડિયે એક વાર, પંદર મિનિટ
અઠવાડિયાનો એક દિવસ નક્કી કરો — ઘણા માટે મંગળવાર સારો, કારણ કે રજાની ભીડ નથી. યાદી ઉંમર પ્રમાણે જુઓ, સૌથી જૂના પાંચ પસંદ કરો, અને એમને જ ફોન કરો. પાંચથી વધુ નહીં — વધુ હોય તો કામ મોટું લાગે અને પછીના અઠવાડિયે થાય જ નહીં.
દર અઠવાડિયે પાંચ એટલે વર્ષે બસો સાઠ. મોટા ભાગની નાની દુકાનોના કુલ ઉધાર ગ્રાહકો આનાથી ઓછા હોય છે.