દિવસના અંતે હિસાબ મેળવવો: દસ મિનિટની ટેવ

મોટા ભાગની દુકાનોમાં દિવસના અંતે પૈસા ગણાય છે. પણ ગણવું અને મેળવવું એક વાત નથી. ગણવું એટલે જાણવું કે ગલ્લામાં કેટલું છે; મેળવવું એટલે જાણવું કે ગલ્લામાં જે છે એટલું જ હોવું જોઈતું હતું કે નહીં.

તફાવત જ ખરી માહિતી છે. ગલ્લામાં સાત હજાર છે એ જાણીને તમે કંઈ જાણ્યું નહીં. સાત હજાર છે અને સાત હજાર જ હોવા જોઈતા હતા — એ જાણો તો તમે જાણ્યું કે દિવસ બરાબર ગયો.

દસ મિનિટનો ક્રમ

ક્રમ રોજ એક જ રાખો. જે કામ દર વખતે જુદી રીતે થાય, એ થોડા દિવસ પછી થતું જ બંધ થઈ જાય.

1. 1

   ગલ્લાના પૈસા ગણો

   નોટ અને છૂટા અલગ ગણો. સવારે જે પૈસાથી શરૂ કર્યું હતું એ બાદ કરો — એ આજનું વેચાણ નથી.

2. 2

   આજનું વેચાણ જુઓ

   એપમાં આજનું કુલ વેચાણ જુઓ. જે ઉધાર ગયું એ બાદ — એ પૈસા આજે ગલ્લામાં આવ્યા જ નથી.

3. 3

   ઓનલાઇન આવેલું બાદ કરો

   યુપીઆઈ કે ફોનથી આવેલા પૈસા ગલ્લામાં નથી. એ અલગ ન રાખો તો રોજ લાગશે કે પૈસા ઓછા પડે છે.

4. 4

   બે આંકડા સરખાવો

   મળી જાય તો દિવસ પૂરો. ન મળે તો આગળનું પગલું.

5. 5

   તફાવત નોંધો

   કેટલો ઓછો કે વધુ, અને શું કારણ લાગે છે. એક લીટી બસ છે.

કયા તફાવત ખરેખર ભૂલ નથી

બધા તફાવત ગડબડ નથી. કેટલાક માત્ર હિસાબની રીતના કારણે થાય છે, અને એ ઓળખી લો તો બાકીના વિશે વિચારવાનો સમય બચે.

આ ચાર કારણોથી મોટા ભાગના તફાવત પતી જાય છે. જે આમાંથી કોઈમાં ન બેસે, એ જ ખરેખર જોવા જેવું છે.

એ જ તફાવત વારંવાર આવે તો

એક દિવસ બસો રૂપિયા ઓછા થવા એ એક ઘટના છે. દર શનિવારે બસો ઓછા થવા એ ઢબ છે, અને ઢબનું કારણ હોય છે. શનિવારે ભીડ વધુ, બિલ વગર માલ વધુ બહાર જાય — આ ચોરી નથી, વ્યવસ્થાનો ગાળો છે.

એક વારનો તફાવત ભૂલ છે. વારંવારનો તફાવત નિયમ છે.

શરૂઆત કેવી રીતે

પહેલા અઠવાડિયે તફાવત આવશે જ, અને એ સ્વાભાવિક છે — પહેલાં ક્યારેય મેળવ્યું નથી એટલે નાની ભૂલો ભેગી થઈ છે. બીજા અઠવાડિયે તફાવત ઘટશે, કારણ કે તમને ખબર પડી ગઈ કે ભૂલ ક્યાં થાય છે. ત્રીજા અઠવાડિયે કામ દસને બદલે પાંચ મિનિટનું થઈ જશે.